Konj, kroz istoriju jedna od najkorisnijih životinja za čoveka, na balkanskim štraparijadama i danas vuče trupce. U industriji zabave i sporta postao je i jedna od najeksploatisanijih životinja. Dok su hipodromi bili mesta klađenja, jedno drugo zanimanje, furman, pretvorilo je konje u simbol snage, moći i dominacije. Furmani su do sedamdesetih godina konjima izvlačili trupce iz šume u Republici Srpskoj, Sarajevsko-romanijskoj regiji i Hercegovini, tamo gde ništa drugo nije moglo da priđe.
Dokumentarni serijal DEKADE u prvoj epizodi treće sezone bavi se fenomenom balkanskih štraparijada, nasleđem furmanskog posla. Na njima se parovi konja takmiče vukući trupce teške koliko i oni sami, a na lakšoj podlozi i do 200 kilograma više. Prva štraparijada održana je 2006. u Driniću u Republici Srpskoj, a osnovao ju je Dušan Lukić. Prema rečima organizatora, u Srbiji su počele 2011. u Rumi, a danas ih ima od 10 do 13 godišnje, od Sjenice i Čačka do Valjeva i Loznice. Na Zlatiboru se štraparijada održava poslednjih šest-sedam godina.
Vlasnici i takmičari govore o ljubavi prema konjima, treningu, ishrani i troškovima. Na stazi od 100 metara konji se teraju glasom i imenom, a fizičko kažnjavanje tokom takmičenja je zabranjeno. U najtežoj od četiri kategorije voze uvezeni peršeroni i drugi hladnokrvni konji, čija vrednost ide i do 35–40 hiljada evra. Balkanski šampioni bili su braća Simić iz Popučaka kod Valjeva.
Zbog pritiska udruženja za zaštitu životinja takva takmičenja su negde zabranjena, a učesnici kao primer navode Hrvatsku. U delu bivše Jugoslavije i Evrope, ali i u Srbiji, ona i dalje postoje kao najbolji vid predstavljanja konja, ergela i rasa specijalizovanih za vuču. Jedan od sagovornika štraparijade naziva iskorišćavanjem, a organizatori odgovaraju da su štraparijade spasile konje od klanice i privukle mlade da kupuju konje. Pred kraj epizode priča se seli do divljih konja sa Cincara, Stolova, Suve i Stare planine. Poslednja reč pripada konjima iz istorije i narodne poezije, od Šarca Kraljevića Marka do Bukefala i Marenga. Kako su konji od furmanskog posla u šumi stigli do arene, pogledajte u epizodi „Balkanski galop“ dokumentarnog serijala DEKADE.
00:00 Konj i čovek: Furman, zaboravljeno zanimanje izvlačenja drva iz šume
03:28 Štraparijade kao nasleđe furmana: Takmičenje „čiji je konj bolji“ na Zlatiboru
07:11 Lipicaner, posavski konj i nonius: Rase za vuču i 20 godina štraparijade od šumskih radnika iz Drinića
09:57 Prva štraparijada 2006. u Driniću, u Srbiji 2011. u Rumi: Kategorije i težina tereta
12:23 Tradicija i imitacija: Rizici furmanskog posla i put od sela do sporta i turizma
14:15 Trening, ishrana i genetika: Priprema konja za štraparijadu
18:28 Četiri kategorije, peršeroni do 40 hiljada evra i braća Simić iz Popučaka kod Valjeva
20:23 Staza od 100 metara i štraparijade od Sjenice do Loznice: Granice snage i kondicija konja
24:17 Konji kroz istoriju i izbor konja: Grudi, noge, oko i najbolje godine za arenu
27:20 Štraparijade nisu balkanski izum: Slovačka, Poljska, Mađarska i zabrana u Hrvatskoj
32:09 Šaptanje konjima i komande glasom: Fizičko kažnjavanje zabranjeno, rizik za vlasnika
37:24 Karakter konja i troškovi: „Ko puši dva pakla cigara, može da rani dva konja“
40:25 Iskorišćavanje ili rad za koji su rođeni: Hipodromi, rudnici i odgovor vlasnika konja
43:24 Bič, zlostavljanje i zakon: Organizatori štraparijada i udruženja za zaštitu životinja
47:09 Granice, divlji konji i povratak konja: Od Cincara do Stolova, Suve i Stare planine
49:58 Šarac, Bukefal, Incitatus i Marengo: Konj u narodnoj poeziji i istoriji
Najnovije vesti i aktuelna dešavanja pratite na našem portalu
https://newsmaxbalkans.com/
👍 Zapratite Newsmax Balkans kanal, ako već niste, za više ovakvog sadržaja 👍
https://www.youtube.com/@NewsmaxBalkans?sub_confirmation=1
⬇️ Preuzmite Newsmax Balkans aplikaciju na vašem telefonu ⬇️
📱 Android korisnici https://apps.apple.com/us/app/newsmax-balkans/id6651861538
📱 IOS korisnici https://apps.apple.com/us/app/newsmax-balkans/id6651861538
🔥 Pratite nas i na društvenim mrežama 🔥
Facebook https://www.facebook.com/NewsmaxBalkans
LinkedIn https://www.linkedin.com/company/newsmax-balkans-tv
Instagram https://www.instagram.com/newsmax_balkans/
Twitter https://www.twitter.com/NewsmaxBalkans
TikTok https://www.tiktok.com/@newsmaxbalkans
#balkan #konji #zlatibor #tradicija #newsmaxbalkans #dekade
